Column
Is digitaal lezen ook duurzaam lezen?
Michel Suijkerbuijk
Het lijkt er sterk op dat we aan de vooravond staan van een revolutie in lezen: het e-boek en de e-krant zijn in opkomst. We gaan meer en meer digitaal lezen en minder en minder van papier lezen. Als we hier dezelfde ontwikkeling mogen verwachten als in de Verenigde Staten, dan zou het wel eens hard kunnen gaan. In de VS is sinds de introductie door Amazon van de succesvolle Kindle e-reader in 2007 sprake van een jaarlijkse verdriedubbeling van de omzet van e-boeken. De kans is groot dat nu ook de omzet van e-kranten en e-zines een flinke slinger krijgt door de komst van Apple’s iPad en andere vergelijkbaar fraaie tablet-PC’s.
Daarmee rijst de vraag: staat digitaal lezen gelijk aan duurzaam lezen? Anders gesteld: mogen we digitaal lezen nu wel of niet ook vanuit duurzaamheidsoogpunt omarmen?
Laten we eerst even kijken naar de sociale kant. Door digitaal lezen zullen banen verloren gaan in de papierproductie, in drukkerijen en in de distributie en boekhandels. Dat is een belangrijk minpunt. Daar staat tegenover dat digitaal lezen veel inspirerend en leerrijk leesmateriaal dichter bij de mensen brengt: het wordt veel gemakkelijker om voor jou interessante stukken te vinden en tot je te nemen want er zijn geen fysieke drempels meer. Lezen wordt bovendien goedkoper, sociaal delen van interessante stukken wordt gemakkelijker, interactie wordt eenvoudiger, de combinatie met multimediale toepassingen trouwens ook. Lezen verrijkt ons leven, en digitaal lezen doet daar nog een aardig schepje bovenop.
De economische kant lijkt me eenvoudig. Digitaal lezen is veel efficiënter dan van papier lezen; er is namelijk geen papierproductie, bedrukken en distributie meer voor nodig. Digitaal lezen leidt daarnaast tot meer en snellere kennisoverdracht, en dat is van zeer groot economisch belang. Er zullen economische verschuivingen door optreden maar ik ben ervan overtuigd dat er in het digitale leestijdperk weer meer gelezen gaat worden en dat de complete ‘leeseconomie’ daar ook vruchten van zal plukken.
En dan hebben we natuurlijk nog de milieukant. Sommige mensen denken dat papier een weinig milieubelastend product is omdat het van een hernieuwbaar natuurproduct (hout) wordt gemaakt. Waar deze mensen onder meer aan voorbij gaan, is dat het maken van papier, ook van gerecy-cleerd papier, heel veel energie vergt die vaak voor het grootste deel uit fossiele energiedragers wordt gehaald. Aan het lezen van de papieren krant zit alles bij elkaar een behoorlijk grote milieubelasting vast: een grote ‘carbon footprint’, een hoog waterverbruik en afvalwaterproductie, een fors chemicaliënverbruik, ... Door de krant via een e-reader of een smartphone tot je te nemen kan die milieubelasting met ca. 80% worden teruggebracht, over de hele keten (dus incl. het energieverbruik van het digitaal lezen) beschouwd (zie eventueel dit artikel: De duurzaamheid van ereaders).
Hoe valt de balans uit? Ik denk het wel te weten; algemeen gesproken zou ik digitaal lezen ook vanuit duurzaamheidsoogpunt willen omarmen. Maar oordeelt u zelf!
Michel Suijkerbuijk is een investeerder en initiator in duurzaam ondernemen. Zijn ambitie is om op een ondernemende manier bij te dragen aan een duurzamere wereld. Michel kiest daarbij graag voor ondernemingskansen die gelijktijdig voordeel voor mens, milieu en economie kunnen bieden. Digitaal lezen lijkt daar goed bij te passen. Voor ‘alles over digitaal lezen’: zie www.ereaders.nl.
9/4/2010
