Column: Katoen versus hennep
Geen enkele vezel van natuurlijke oorsprong is zo wijdverbreid als katoen. U kan hoogst waarschijnlijk niet schatten hoeveel kilogram katoen u in huis heeft. Trek uw kasten maar eens open: T-shirts, hemden, broeken, kousen, onderbroeken, gordijnen, keuken- en badkamertextiel, touwen… zelfs in bepaalde isolatiematerialen wordt katoen verwerkt.
Geen enkele natuurlijke vezel heeft zo’n impact op het milieu als katoen. 20 à 25 % van alle verbruikte pesticiden ter wereld gaan naar de katoenteelt, terwijl deze slechts 4% van de landbouwopbrengst inhoudt. De katoenplant is ook een gulzige drinker. Er is meer dan 10 000 liter water nodig om 1 kg katoen te produceren. Dit is amper genoeg om 1 T-shirt en 1 jeansbroek mee te maken. Door massale irrigatie is al honderd miljoen hectare landbouwgrond verzilt, waardoor deze nu braak ligt. De streek rond het Aralmeer in Oezbekistan is een treffend voorbeeld. Katoen wordt veelal gekweekt en verwerkt in derdewereldlanden, waar water, landbouwgrond en dus ook voedsel meestal schaars zijn.
Sociale problemen
Kunnen we katoen vervangen door hennep? Hennep groeit in zowat elk klimaat, behoeft zeer weinig water en geen pesticiden. Hennep groeit zo snel dat er op eenzelfde veld tot 4 maal per jaar geoogst kan worden. Daardoor moeten er geen andere landbouwgronden bestemd voor voedsel aangesproken worden. Hennep is enorm veelzijdig. Naast vezels voor textiel kan het ook gebruikt worden om biodiesel van te maken. Het kan ook geperst worden tot spaanplaten en is zelfs uitermate geschikt om bioplastic uit te vervaardigen. Door zijn zeer diepe wortelgroei verrijkt hennep de grond in plaats van hem uit te putten. De plant wordt wel eens ingezet om vervuilde bodems te zuiveren.
Worden de sociale problemen opgelost met hennep? Bij katoen zien we dat de productie al zoekend naar goedkopere oorden verschuift van China en India naar Bangladesh. Want wij westerlingen willen goedkope T-shirts en jeansbroeken van goede kwaliteit. Sociale problemen worden pas opgelost als onze mentaliteit verandert. T-shirts zijn immers goedkoper dan het pintje dat u drinkt op vrijdagavond en dus een wegwerpproduct geworden.
Dirk Piret is zaakvoerder van duurzame kledingproducent ACP. ACP is ‘Fair Wear Foundation ambassador’ en ‘Fairtrade ambassador’. ACP koopt kledij aan bij fabrikanten die zich inzetten voor correcte arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie en verdeelt producten met een Max Havelaar-keurmerk voor eerlijke handel. In 2010 werd de duurzame aanpak van ACP door het Belgisch Ontwikkelingsagentschap beloond met de Be Sustainable Award.
