Kathleen Goris (IWT): “Vlaamse DTO-maatregel is Europees voorbeeld”

MVO en innovatie gaan hand in hand. En in de toekomst zal de rol van innovatie voor MVO steeds belangrijker worden. Daarom spraken we met Adviseur Duurzame Technologische Ontwikkeling (DTO) Kathleen Goris van het Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT). “IWT heeft al voor meer dan 300 miljoen euro steun aan DTO-projecten goedgekeurd.”

Hoe is het volgens u momenteel gesteld met MVO in innovatief Vlaanderen?
KATHLEEN GORIS: “Het IWT evalueert in de eerste plaats de potentie van een innovatieproject en focust minder op het bedrijf zelf wat MVO betreft. Maar toch merk ik duidelijk dat de aandacht voor MVO groeit.  Veel grote bedrijven communiceren erover, maar ook kleine bedrijven spelen steeds meer in op de nichemarkten in het kader van eco-innovatie.”

Welke gebeurtenissen en evoluties inzake MVO en DTO zijn u de afgelopen jaren het best bijgebleven?
GORIS: “Naast het invoeren van de DTO-steunmaatregelen in mei 2002, waar ik dadelijk dieper op in ga, was ook de oprichting van het Milieu en Energietechnologie Innovatieplatform in 2004 een opmerkelijk moment. Dat biedt o.a. extra steun aan de sector van de milieu- en energietechnologie. Eerst werd nog ruim aandacht besteed aan end-of-pipe milieutechnologie. De Vlaamse Regering heeft  beslist om voor de tweede fase van MIP de steun voornamelijk te richten op duurzame materiaal- en procescycli, in het kader van het Cradle to Cradle-concept. Recent zijn er ook nog heel wat andere initiatieven rond cleantech opgestart.”

Hoe stimuleert het IWT MVO en meer specifiek ontwikkeling van duurzame technologie?
GORIS: “Dat gebeurt voornamelijk door de extra stimulerende maatregelen voor onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten gericht op duurzame technologische ontwikkeling. Deze DTO-steunregeling vult andere subsidiemaatregelen van het IWT aan en werd geïntegreerd in vrijwel alle IWT-steunprogramma’s. Denk maar aan bedrijfssteun, strategisch basisonderzoek, technologietransfer, landbouwkundig onderzoek enz. Ondertussen heeft het IWT al voor meer dan 300 miljoen euro steun aan DTO-projecten goedgekeurd.”

Waarop focust die DTO-steunregeling vooral?
GORIS: “Het richt zich in de eerste plaats op de milieuvoordelen van een innovatie. Concreet focussen de maatregelen op één of meerdere van de volgende innovatiedoelstellingen: besparing van grondstoffen en energie, reductie van emissies, vermindering van afval of andere milieuhinder, ontwikkeling van hernieuwbare grondstoffen en energiebronnen, verhoging van recycleerbaarheid van grondstoffen of verhoging van de levensduur van producten.”

Het kreeg naar verluidt al lof op Europees vlak.
GORIS: “Dat klopt. De specifieke horizontaal geïntegreerde stimulerende modaliteiten en evaluatiemethode zijn uniek in Europa. In de Europese studie ‘Policy instruments for sustainable innovation’ werd de Vlaamse DTO-regeling in het verleden als best practice bestempeld voor steun aan onderzoek ten behoeve van duurzame technologieën.”

Komen binnen het IWT ook andere dimensies van MVO aan bod?
GORIS: “De economische dimensie van maatschappelijk verantwoord innoveren komt ruim aan bod in de basiscriteria voor steun. De sociale dimensie van innovatie is momenteel minder bepalend voor steun, al is er in de criteria ook aandacht voor de tewerkstelling die kan ontstaan uit de projecten.”

Wat zijn volgens u de belangrijkste uitdagingen naar de toekomst toe?
GORIS: “De grote maatschappelijke en economische uitdagingen in de toekomst vormen de focus voor het innovatiebeleid. De speerpuntdomeinen die door minister Lieten naar voor geschoven worden omvatten o.a. eco-innovatie (duurzaam materialenbeheer, kringloopeconomie en cleantech), groene energie, duurzame mobiliteit en logistiek en sociale innovatie, waaronder innovatie in arbeids- en werkorganisatie en sociaal ondernemerschap. Het IWT zal daar aan meewerken. De aanpak hiervan wordt momenteel ontwikkeld.”

Wat kunnen we volgens u nog leren van andere landen en regio’s?
GORIS: “Binnen de Europese steunprogramma’s zien we een toenemende tendens om eerder steun te bieden aan procesgeïntegreerde innovaties dan aan end-of-pipe technologieën. Verder is er steeds meer aandacht voor levenscyclusanalyse, waarbij men er naar streeft om milieuvoordelen te kunnen meten. Het IWT houdt op Europees vlak de vinger aan de pols en is actief in diverse ERA-NET-projecten die gericht zijn op verdere Europese onderzoekssamenwerking en een onderlinge afstemming van de Europese subsidiëringsprogramma’s. Het hoopt bij zijn Europese partners inspiratie te vinden voor een update van het DTO-instrument.”

ERA-NET heeft onlangs nog een oproep rond MVO uitgeschreven, niet?
GORIS: “Dat klopt. Er loopt tot 30 september een oproep tot projectvoorstellen in het kader van ERA-NET ECO-INNOVERA. Daarbij wordt aan aanvragers de kans geboden om in een Europese context onderzoek uit te voeren over eco-innovatie. Op termijn kunnen ze nieuwe producten en processen ontwikkelen die inspelen op de 3 pijlers van MVO.”

Meer informatie over DTO vindt u op iwt.be/subsidies/extrasteun/dto. De Europese studie ‘Policy instruments for sustainable innovation’ vindt u hier. Over Cleantech leest u meer op fca.be, over ERA-NET ECO-INNOVERA en de projectoproep op eco-innovera.eu. (SG)