Interview Kristof Descheemaeker (Grontmij): Duurzaam bouwen is meer dan energiezuinig bouwen
0ndernemingen en overheden hebben er belang bij, het globale niveau van duurzaamheid van een gebouw te kennen. Eén van de graadmeters heet BREEAM. MVO Vlaanderen sprak met specialist Kristof Descheemaeker.
Descheemaeker is burgerlijk ingenieur-architect. Hij werkt als projectleider bij Grontmij, een ingenieurs- en adviesbedrijf dat actief is in o.m. burgerlijke bouwkunde. Sinds kort past hij samen met enkele internationale collega's binnen Grontmij de BREEAM-methodologie toe in Europa.
Wat is BREEAM?
Kristof Descheemaeker: “Het letterwoord staat voor Building Research Establisment Environmental Assessment Method. Het BRE is de Britse evenknie van ons WTCB, het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf. Hun instrument kent een totaalscore toe aan een gebouw, nieuwbouw of bestaand. Vergelijk het met Michelinsterren voor restaurants. De score zegt iets over de kwaliteit van een gebouw, gezien vanuit een standpunt van duurzaamheid. Wereldwijd zijn al 700.000 gebouwen geregistreerd of gecertificeerd door BREEAM. De certificeerbaarheid is een voordeel in de geïnternationaliseerde economie van vandaag.”
Wat zit er verwerkt in de totaalscore?
Kristof Descheemaeker: “Het gebouw krijgt punten voor negen thema’s: management, werk- en leefomgeving, energie en CO2, transport, water, materialen, afval, landgebruik en ecologie, en tenslotte vervuiling. Energie en milieu zijn belangrijk, maar er zijn ook punten te verdienen met maatschappelijke aspecten, en met de professionaliteit waarmee het gebouw wordt beheerd. In een concreet project krijgt elk thema een weging in functie van drie criteria: gaat het om een nieuw of een bestaand gebouw, welke functie zal het hebben, en in welke geografische regio staat het.”
Maakt u dit eens concreter, bijv. voor het thema werk- en leefomgeving.
Kristof Descheemaeker: “De checklists gaan in detail. Het maatschappelijk belangrijke aspect bereikbaarheid, bijv., wordt in kaart gebracht via zaken zoals op welke loopafstand ligt de dichtstbije bushalte en hoe vaak passeert de bus, respectievelijk in de spitsuren en daarbuiten. Ja, de dienstregeling van de bussen moet in het dossier zitten. Hoe ver ligt een postkantoor? Een school? Een bankautomaat? Enzomeer. Voor de kwaliteit van de werkomgeving is fundamenteel dat de werknemer zelf een invloed moet kunnen uitoefenen op de systemen die het binnenklimaat bepalen. Hij moet kunnen een venster openzetten, en de temperatuur en de verlichting naar zijn eigen voorkeur instellen. Deze controlemogelijkheden dragen bij tot het voorkomen van het sick building syndrome.”
Brengt bouwen volgens BREEAM een meerkost mee?
Kristof Descheemaeker: “Moeilijke vraag, want elk project is anders. Maar je kan zeggen dat de uiteindelijke investeringskost veel sterker beïnvloed wordt door de prijs van de bouwgrond of de luxe van de binnenafwerking. Vergeleken bij wat op dit moment verplicht is, zal je wat extra moeten uitgeven aan isolatie, maar daar is sowieso geen ontkomen aan. Zopas is een EU-richtlijn goedgekeurd, die bepaalt dat nieuwbouw vanaf het jaar 2020 zo goed als energieneutraal moet zijn. Als bouwheer heb je er belang bij, op deze norm te anticiperen – anders zit je al in 2021 met een voorbijgestreefd gebouw. Het is goed dat de EU een horizon vastlegt op tien jaar. Dat creëert duidelijkheid, en voor alle betrokkenen, investeerders inbegrepen, is dat zeer belangrijk. Het zou goed zijn als onze overheden de informatie over de toekomstige normen zo breed mogelijk zou verspreiden.”
Hoe ziet een BREEAM-score eruit?
Kristof Descheemaeker: “Men kan kiezen voor punten, sterren of een klasse, fundamenteel is daar geen verschil tussen. Voor nieuwbouw heb je bijv. de klassen Pass, Good, Very Good, Excellent en Outstanding. Zelfs “Good” legt de lat al hoog. Outstanding is zo uitzonderlijk, dat nog maar enkele gebouwen over de hele wereld deze score hebben bereikt. Zowel in Engeland als in China is Grontmij betrokken bij het ontwerpen van kantoorgebouwen met een 'outstanding'-score als doel.”
Wat kan een bouwlustig bedrijf doen om goed uit de bus te komen?
Kristof Descheemaeker: “Zoals ik al aanstipte, weegt bereikbaarheid zwaar door. Opteren voor een goede geografische ligging is de eerste stap. Het voornaamste is dat men van bij het begin ontwerpt met de negen thema’s in het achterhoofd. Dan zal je bouwkundig goed zitten. Dit kost geen moeite en het voorkomt meerkosten achteraf. Het afvallokaal meteen op de beste plaats zetten, bijvoorbeeld.”
Hoe ver staat BREEAM in ons land?
Kristof Descheemaeker: “Nog maar aan het begin. Grote vastgoedvennootschappen zijn geïnteresseerd omdat de waarde van hun gebouwen voor hen essentieel is. Eén heeft al beslist BREEAM voortaan als maatstaf te hanteren – zo kunnen zij over de kwaliteit van hun portfolio gerichter communiceren, o.m. met hun aandeelhouders. De Brusselse vervoermaatschappij MIVB heeft dezelfde beslissing genomen. In Nederland heeft de Green Building Council uit vijf mogelijkheden gekozen voor BREEAM, bij ons is deze denkoefening gaande. De Belgian Sustainable Building Council, die door de Vlaamse regering wordt ondersteund, houdt zich met deze kwestie bezig.”
Hendrik Mertens
Meer info
Website EMIS over Wuhan New Energy Center
Belgian Sustainable Building Council
