Ecodesign
U doet aan ecodesign wanneer u als ontwerper milieu-aspecten integreert in de ontwerpfase én hierbij de volledige levenscyclus van het ontwerp bekijkt (van grondstoffen tot afdanking), waardoor de milieulast van het uiteindelijke ontwerp verminderd kan worden. In de woorden van een ander klinkt dit als volgt:
'Eco-design or design for the environment is the systematic incorporation of life cycle considerations into the design of products and services.’ (Tukker et al., 2000)
'Eco-design, which means the integration of environmental considerations at the design phase, is arguably the best way to improve the environmental performance of products.' (Europese Commissie)
Er zijn veel verschillende definities beschikbaar, maar ze leiden meestal tot dezelfde kern: denk aan de volledige levenscyclus van een product en neem milieu-aspecten mee in overweging!
Cradle to cradle
Cradle to Cradle (letterlijk: van wieg tot wieg) gaat nog een stuk verder. Architect William McDonough en chemicus Michael Braungart beschrijven de basisvisie in hun boek 'Cradle-to-Cradle: Remaking the Way We Make Things'. Vertrekpunt is de stelling ‘afval is voedsel’. Cradle to Cradle-producten of toepassingen zijn zo ontworpen dat elke vezel ervan (afval) zonder kwaliteitsverlies of milieuschade hergebruikt kan worden (voedsel).
De focus ligt dus niet op ‘minder afval’, maar op ‘géén afval’. Het einddoel is een samenleving zonder afval. Waar MVO meestal gaat over het “minder slecht maken” van een product, wil Cradle to Cradle het meteen goed doen. Bij Cradle to Cradle wordt van bij het ontwerp van het product gestreefd naar evenwicht tussen de 3 P’s (Profit, Planet, People). Ze worden als het ware als design-instrument gebruikt.
Deze ontwerpregels kunnen als volgt worden samengevat:
- Alle gebruikte materialen en stoffen kunnen na hun leven in het ene product nuttig worden ingezet in een ander product.
- Alle ingrediënten moeten na gebruik van het product volledig gescheiden kunnen worden.
- De natuurlijke materialen moeten volledig afbreekbaar zijn en kunnen dienen als voedsel voor natuurlijke organismen (de biologische kringloop).
- De niet-afbreekbare stoffen moeten volledig bruikbaar zijn als hoogwaardige grondstoffen voor nieuwe producten (technologische kringloop).
- Tijdens de fabricage van een product mogen geen schadelijke afvalstoffen ontstaan.
- Diversiteit moet gerespecteerd worden: niet alleen biodiversiteit maar ook diversiteit van plaats en cultuur, van behoeften en wensen.
- Het erkennen van onderlinge afhankelijkheden is belangrijk. De vitaliteit van ecosystemen hangt af van relaties.
- Er moet gewerkt worden met lokale materialen.
- Er moet gekozen worden voor natuurlijke hernieuwbare energiestromen zoals zon en wind.
- Water moet bewust beheerd worden met aandacht voor gebruik, kwaliteit en een gezonde omgeving.
Waarom Cradle to Cradle:
- Het recyclage-proces zoals we dat nu kennen eindigt uiteindelijk toch op de afvalberg. Bij Cradle to Cradle kan iedereen blijven produceren en consumeren waardoor niemand met een schuldgevoel wordt opgezadeld. Zo wordt het milieuprobleem op een positieve manier benaderd.
- Door de principes van Cradle to Cradle toe te passen, nemen organisaties een voorsprong op hun concurrenten: het speelt immers in op de steeds strenger wordende milieuregelgeving in de toekomst.
- Cradle to Cradle levert ook heel wat kostenbesparingen op. Vermits het concept afval verdwijnt, vallen ook de kosten die gepaard gaan met de afvalverwerking weg.
- Cradle to Cradle creëert een positief en vooruitstrevend imago waarbij een organisatie zich onderscheidt van de concurrenten.Dit kan niet enkel in het voordeel spelen in relatie met klanten, maar ook met leveranciers en/of geldverstrekkers.
Bronnen:
