Ondernemingen actief in “vierde pijler” van ontwikkelingssamenwerking
Vlaanderen beleeft een explosieve groei van initiatieven waarbinnen mensen zich engageren voor het Zuiden. Ook ondernemingen zijn actief in wat men de “vierde pijler” van de ontwikkelingssamenwerking noemt. Sommige bedrijven doen expliciet mee vanuit hun MVO-visie.
De vierde pijler kreeg zijn naam naar analogie met de eerste pijler (de ontwikkelingssamenwerking van overheid tot overheid), de tweede pijler (multilaterale organisaties) en de derde pijler (niet-gouvernementele organisaties). Minister van Ontwikkelingssamenwerking Geert Bourgeois vroeg het Hoger Instituut voor de Arbeid het fenomeen in kaart te brengen. De resultaten werden voorgesteld op de eerste conferentie van de vierde pijler, begin mei 2007 in Antwerpen.
Er zijn ruim 1100 initiatieven, waarvan de meeste minder dan tien jaar geleden zijn opgericht. HIVA schat dat daar in Vlaanderen tussen de 25.000 en 60.000 mensen actief bij betrokken zijn. Zij zijn globalisten, moderne avonturiers en durf-filantropen die getalenteerde counterparts zoeken in het Zuiden met wie ze van persoon tot persoon samenwerken. Niet de Noord-Zuidkloof, maar de globalisering is de belangrijkste katalysator van deze initiatieven.
Bedrijfsleven
- Binnen de bedrijfswereld onderscheidt HIVA gemeenschappelijke initiatieven en een veelvoud aan disparate eigen acties. De gemeenschappelijke initiatieven zagen alle de jongste tien jaar het daglicht.
- Kauri werd opgericht als denkplatform voor bedrijven en NGO's.
- Het Corporate Funding Programme werd door enkele grote bedrijven en NGO's opgericht als bedrijfsgiftenbank en dialoogplatform.
- Ex-change poolt een groep van bedrijfsexperten die ingezet worden voor tijdelijke opdrachten in de derde wereld.
- Unizo en VKW zetten samen met de NGO Trias het project OZON+ op de rails om samenwerkingen te ontwikkelen tussen ondernemers (-organisaties) in Vlaanderen en ondernemers (-organisaties) in het Zuiden.
- SAPlato is een initiatief van Voka, de Kamer van Koophandel van Antwerpen-Waasland. Technische assistentie wordt gegeven aan drie Chambers of Commerce in Zuid-Afrika opdat zij een eigen werking van het Plato-type zouden kunnen ontwikkelen. Er is steun van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Administratie Economie.
Daarnaast bestaan een resem initiatieven binnen de bedrijfswereld. Sommige bedrijven laten zich meedrijven op de ‘fair trade’-golven en brengen eigen keurmerken uit. Koffie Kàn was een voorloper. Maar de positionering van de Efico-foundation (‘fair and free trade’) en Colruyt (Collibri-label) zorgde en zorgt nog altijd voor hevige debatten over de inhoud en de kansen voor ‘eerlijke handel’ in de koffiesector. Gelijkaardige, maar minder spectaculaire evoluties, doen zich voor in de sectoren van het toerisme, de mode en de wijndistributie.
Sommige bedrijven proberen hun eigen optie voor meer maatschappelijk verantwoord ondernemen te koppelen aan werknemers-engagement. Agfa Aid, bijvoorbeeld, steunt sinds 1997 diverse kleinschalige projecten. Het bedrijf geeft werknemers ruimte om dit engagement op te nemen en legt ook middelen bij. Het uitzendkantoor Adecco betaalt het loon door van werknemers die meewerken in een ontwikkelingsproject voor een periode van 1 maand. Na het veldwerk van HIVA is ook bekend geworden dat uitzendbedrijf Randstad medewerkers een loopbaanpauze van enkele maanden toestaat om in een derdewereldland te gaan werken in een ngo, en intussen in België hun socialezekerheidsbijdragen blijft betalen.
Andere bedrijven zoeken uitdrukkelijk banden met hun cliënteel. Zo kunnen klanten hun oude boekentassen kwijt bij de ‘Club’ die deze uitdeelt aan scholen in het Zuiden of Oost-Europa. Sommige brillenwinkels verzamelen oude brillen ten voordele van Afrika.
