Norms on the responsibilities of transnational corporations and other business enterprises with regard to human rights
Dit document bundelt bestaande en nieuwe, internationaal aanvaarde standaarden op het vlak van de mensenrechten die betrekking hebben op de activiteiten en de invloedsfeer van ondernemingen. Het document werd opgesteld door onafhankelijke experts, gekozen door de commissie Mensenrechten van de Verenigde Naties, op basis van een langdurig, formeel, open en consultatief proces. In tegenstelling tot andere initiatieven beogen deze ontwerpnormen transparante, onafhankelijke bewakings- en andere verificatiemechanismen op te nemen, opdat ze in de praktijk geen dode letter zouden blijven.
De VN-ontwerpnormen vermelden expliciet dat het in de eerste plaats tot de verantwoordelijkheid hoort van de staten om de mensenrechten te promoten, te respecteren, te doen respecteren en te beschermen. De verantwoordelijkheid van de ondernemingen beperkt zich tot hun activiteiten of invloedsfeer. Ze vermelden uitdrukkelijk dat het niet de bedoeling is dat de ondernemingen in de plaats worden gesteld van de Staten wat betreft de bescherming van de rechten van de mens.
Deze normen zijn onderverdeeld in een zevental 'clusters' van thema's, inzake non-discriminatie, het recht van veiligheid van de persoon, de rechten van de werknemers, het respect voor de nationale soevereiniteit et de mensenrechten, de bescherming van de verbruiker en de bescherming van het milieu.
De ontwerpnormen voorzien ondernemingen van een soort 'template', een klankbord waaraan eigen activiteiten en ethische code kunnen worden getoetst, of in een basis voor een 'gentlemen's agreement' tussen verschillende ondernemingen in een bepaalde sector of activiteitsgebied.
Op deze wijze vervullen de VN-ontwerpnormen een belangrijke assisterende rol in de uitoefening en de bevordering van de mensenrechten door ondernemingen, waartoe ze van het begin af zijn opgeroepen.
Bron: VBO, Amnesty International, Business & Society Belgium (2005)
Auteur: VN - Commissie Mensenrechten
Datum: 2003
