Interview Peter Wollaert (Kauri) "Ondernemingen hebben de NGO's nodig"
Kauri is geen organisatie die de media haalt met spectaculaire acties. Dat is geen toeval. Directeur Peter Wollaert: “Kauri kiest ervoor een overlegplatform te zijn voor de niet-gouvernementele organisaties die streven naar een duurzame wereldeconomie aan de ene kant en de ondernemingen aan de andere kant. In deze tijd van globalisering hebben de twee elkaar nodig.”
Bij het begin van het interview wijst Wollaert naar buiten. Arbeiders zijn bezig het kantoor in de Anderlechtse de Fiennesstraat te verfraaien met een houten terras. “Het project heeft vertraging. Uiteraard wilden wij hout met het duurzame FSC-label. Wel, het bleek absoluut niet makkelijk dat aangeleverd te krijgen. Zo zie je maar. Een toets met de realiteit is altijd nuttig. Dat raakt de kern van waar wij in geloven: ngo’s kunnen veel leren uit het contact met de ondernemingen, en omgekeerd zijn ngo’s een zegen voor een bedrijf want zij fungeren als voelsprieten naar de samenleving. Er zijn ngo’s die kiezen voor de confrontatie, voor de rol van aanklager. Prima, zij houden iedereen scherp. Daarnaast is er nood aan een plaats voor discussie, een plek waar de partijen elkaar leren kennen. Zo kunnen de ngo’s inbreken in de agenda van de ondernemingen. Die rol van intermediair neemt Kauri op zich. Met elkaar praten is hoe dan ook beter. Er wordt aan beide kanten nog altijd behoorlijk wat onzin over de andere verteld.”
Is het dan niet zo, dat veel ngo’s de bedrijfswereld als hun tegenstander beschouwen?
Peter Wollaert: “Kauri ziet dat anders. Wij geloven in de innovatiekracht van bedrijven. Kijk naar de recordinvesteringen in eco-efficiëntie. En het is niet omdat je in het bedrijfsleven werkt, dat je tegen een duurzame economie bent. Ook binnen de ondernemingen zijn er voorstanders van duurzaam handelen. De acties van ngo’s kunnen zij als hefboom gebruiken om een thema tot op het niveau van hun ceo te tillen.”
Zoektocht naar mondiale ethiek
Kauri, genoemd naar een schelp die in tropische eilandgebieden tot ruilmiddel dient, startte in 1997 als een overleggroep van individuen. Een wending kwam zes jaar geleden. De groep besloot een stevigere structuur uit te bouwen en Peter Wollaert onder de arm te nemen als directeur. Toen Jan Van den Bergh (i-merge) naar China trok om daar een nieuw bedrijf op te richten, werd hij als voorzitter opgevolgd door Wouter Vermeulen (Coca-Cola). Inmiddels is Kauri geëvolueerd naar een netwerk met institutionele leden. De lijst oogt indrukwekkend. Aan de kant van de ngo’s zijn er de ‘usual suspects’ genre Oxfam Wereldwinkels, Max Havelaar en Amnesty International Vlaanderen. De bedrijfswereld is vertegenwoordigd door C&A, Colruyt, Janssen Pharmaceutica, Nike, om er enkele te noemen. Op het moment van het interview was nr 99 toegetreden, het socialedienstenbedrijf SD Worx.
Wat hebben ondernemingen te winnen bij overleg met ngo’s?
Peter Wollaert: “Goed onderbouwde ngo-campagnes maken ondernemingen bewust van dingen die hen ontgaan of waaraan ze niet voldoende aandacht besteden. Er zit ook veel know-how binnen de ngo’s, veel terreinkennis. Het is niet langer ongewoon dat een multinationale onderneming een beroep doet op de expertise van ngo’s wanneer ze actief wil worden in een onbekend land. En het contact met voorstanders van het maatschappelijk verantwoord ondernemen is voor de multinationale ondernemingen essentieel in hun zoektocht naar een mondiale bedrijfsethiek die van toepassing kan zijn voor al hun medewerkers, van alle rassen, religies, talen en achtergronden. Daar kan trouwens ook de meerwaarde liggen van globale visie- en missieteksten. Denk aan het belang van mensenrechten.”
Verliezen de ngo’s hun ziel niet in deze dialoog?
Peter Wollaert: “Niet als er duidelijkheid heerst. Net zoals bedrijven er zijn om winst te genereren, en niet ‘soft’ hoeven te worden, zo gaan wij er van uit dat ngo’s hun eigenheid behouden. Ze moeten wel komen met stevige dossiers. De ngo-wereld moet nog meer professionaliseren, want het bedrijfsleven telt almaar meer mensen die goed geïnformeerd zijn. De Vlaamse ngo’s hebben onvoldoende eigen researchers, ze importeren vaak hun dossiers uit het buitenland.”
Professionaliseren zal overigens ook betekenen beter betalen. De middenveld-organisaties, zoals de ngo’s, zitten vol gedreven hoogopgeleiden die werken voor 1500 euro netto per maand zonder bijkomende voordelen. Wollaert vraagt zich af hoe lang dit is vol te houden.
De contacten leiden tot kruisbestuiving. Niet zelden, merkt de Kauri-directeur op, vind je nu in ondernemingen mensen die voordien aan ‘de andere kant’ stonden. Zelf zoeken de ngo’s mensen met bedrijfservaring, bijvoorbeeld als financieel of operationeel manager. Er is druk over-en-weer geloop tussen de twee partijen. “Lettemieke Mulder komt uit een Nederlandse milieuorganisatie. Vandaag is zij Global Sustainability Manager bij Unilever. Frans De Bie, ex-Cimad, IBM en Chep Benelux, is voorzitter bij Max Havelaar. Koen Van Bockstal was topman bij EMI België en leidt nu Oxfam Wereldwinkels. Ik kan tientallen voorbeelden opsommen.”
Peter Wollaert vraagt zich overigens luidop af of Kauri er niet goed zou aan doen, te verengelsen. Misschien om een voortrekkersrol te spelen, want op haar specifieke actieterrein vindt de Belgische organisatie in andere landen weinig of geen gelijken.
Transparantie van beide kanten
Hoe ver kan de samenwerking gaan tussen ondernemingen en ngo’s?
Peter Wollaert: “Behoorlijk ver. Alle ngo’s zien hun ledenaantal groeien, en dat is zeer positief. Maar lidgelden volstaan niet, en veel ngo’s willen hun afhankelijkheid van overheidssubsidies verminderen. We werken aan minimumvoorwaarden; als daaraan voldaan is, kan een ngo ook financiële steun aanvaarden. Er zijn al voorbeelden, zoals WWF en Coca-Cola, Natuurpunt en Electrabel. Als een ngo op dat hoge ondernemingsniveau zelfs maar een kleine bijsturing kan teweegbrengen, kan dat een gigantische impact hebben op het terrein.”
Kijkt Kauri ook naar het duurzaam gehalte van zijn eigen leden?
Peter Wollaert: “Absoluut. Een bedrijf dat wil toetreden, ondergaat een transparantie-parcours en wordt op een publieke avondsessie op de rooster gelegd door deskundige disputanten. Beschouw dit als een toepassing van het stakeholdersmodel in een publiek toegankelijke omgeving, een soort klankbord. Vier topmensen van Exxon Mobil, bijvoorbeeld, antwoordden onlangs over vragen over milieu, hun operaties in Afrika en andere ngo-thema’s. Zij waren zeer verbaasd over de expertise van de disputanten. Over Afrika, bijvoorbeeld, is er daardoor sindsdien nog steeds onderling contact.”
En de ngo’s zelf, zijn die duurzaam bezig?
Peter Wollaert: “Goede vraag. Kunnen ze al hun vliegtuigreizen verantwoorden? Komen er niet teveel dozen met folders gewoon in de papiercontainer terecht? Wij willen even kritisch staan tegenover onze ngo’s als tegenover de bedrijven die lid zijn. In de socialprofitwereld groeit de aandacht voor kwaliteitszorg, en dat is goed. Binnen Kauri is een schema uitgewerkt op basis van het Global Reporting Initiative. De grote ngo’s doen dit jaar intern hun huiswerk, in 2008 moeten ze voor het eerst naar buiten komen met hun duurzaamheidsrapport. Dan zal Kauri geschiedenis schrijven, want bij ons weten bestaat iets gelijkaardigs nog nergens anders.”
Uit de nieuwsrubriek van MVOVlaanderen 07/05/2007
