Welzijnsinitiatieven voor Lokale Politie Vlaamse Ardennen
Politiemensen komen permanent in conflictsituaties terecht. Dat brengt spanningen en stress teweeg. Politie Vlaamse Ardennen nam een reeks welzijnsinitiatieven. Het won er in 2008 een ZEN Award voor innovatief stressbeleid voor.
Een typische stressfactor is dat politiemensen niet altijd het resultaat van hun acties zien. Een burenruzie wordt bijvoorbeeld na een interventie door de wijkagent opgevolgd of bij de vrederechter. Je weet dus bijvoorbeeld niet of de dief die je gevat hebt wel veroordeeld is, en dat werkt demotiverend, soms zelfs afstompend. Intern hebben wij hier een “Eigen Vodden Afhandelen – programma” opgestart.
Dat komt erop neer dat we maandelijks allemaal samenkomen om de belangrijkste interventies nog eens te overlopen. We proberen dat te integreren op lange termijn, want iedereen heeft graag een minimum aan feedback.” Ook “machogedrag”, eigen aan het beroep, en “beperkingen door het beroepsgeheim” worden als stressfactoren aanzien. “Niet iedereen is natuurlijk een macho, en voor die mensen kan het soms lastig zijn als ze wel moeten samenwerken met binken.
Ook machogedrag tegenover vrouwelijk personeel is erg verminderd. Bij elke shift zit nu minimum één vrouw. Die pakken de zaken anders aan. De mannen beginnen in te zien dat ze nog iets kunnen leren van de vrouwen, maar dat verloopt nog langzaam, wat niet altijd leuk is voor de vrouwen en hen soms stress bezorgt.”
Wat betreft het beroepsgeheim: agenten zijn bij wet gebonden dat wat ze meemaken op het werk binnenshuis moet blijven. “Als je als agent van een zware dag thuiskomt mag je in principe niet vertellen wat er allemaal gebeurd is. Je mag het niet delen met naasten en kan je dus ook niet ontladen. We zijn drukdoende voor al die zaken oplossingen te zoeken om het ons personeel makkelijker te maken.”
Onregelmatige uren betekenen dat de dienstplanning een complex systeem is. Er kunnen altijd onverwachte incidenten zijn. Om werk en privé op elkaar afstemmen werd “Het Boek der Verzuchtingen” gevonden. Een middel om mensen inspraak te geven. “Dat is echt een fysiek zeer aanwezig boek op onze dienst. Je kan er als medewerker tijdstippen in aangeven waarop je liever niet werkt om deze of gene reden. We trachten daar zoveel mogelijk rekening mee te houden. Onderling mogen collega’s ook van dienst wisselen. Maar we houden netjes bij dat iedereen evenveel kansen krijgt op privétijd. Collega’s weten op die manier ook wanneer er veel verlof gevraagd wordt, en kunnen dus inschatten of het mogelijk zal zijn of niet. Dat wordt zeer positief onthaald.”
De politiezone Vlaamse Ardennen heeft ook haar eigen interne sociale dienst. Een officier, een sociale assistente en een bediende staan permanent ter beschikking van het personeel, zelfs bij privéproblemen. “Die dienst wordt erg gewaardeerd, ik denk dat elke scheiding van een personeelslid hier al gepasseerd is. We gaan ervan uit dat werk en privé een wisselwerking vormen, als het op het ene vlak goed gaat, volgt het andere meestal ook.”
Momenteel start men met een netwerk van zorgcollega’s. Die zullen, eens ze gescreend werden door het stressteam van de Federale Politie een gepaste opleiding krijgen. Zij zullen leren problemen bij collega’s te detecteren en er proactief op te reageren, opdat onze mensen niet teveel opkroppen. Op de oproep hebben al 13 van de 120 medewerkers gereageerd. “We zien dat na elke interventie iedereen, zelfs de meest ervaren krachten, een moment van zelfreflectie nodig heeft. Een moment om te ontladen. Maar door kans op cumulatie gaat het stressniveau steeds omhoog. Vaak moet men van de ene meteen naar de volgende interventie, en de enige plaats om te ontladen is dan het dienstvoertuig, terwijl men zich dan in feite al moet voorbereiden op het volgende incident. Als er zo meerdere interventies elkaar opvolgen wordt dat frustrerend.” Korpschef De Valminck denkt er nu aan een pingpongtafel te installeren, waarop collega’s zich naar hartelust kunnen uitleven.
