Samenwerking met NGO’s: een win-win
Hoewel oorspronkelijk veel argwaan bestond tussen ondernemingen (‘NGO’s hebben geen oog voor de rol van de ondernemingen als bron van welvaart en tewerkstelling en leggen enkel de vinger op vermeende of reële tekortkomingen’) en NGO’s (‘bedrijven zijn er enkel op uit om winst te maximaliseren zonder oog te hebben voor de gevolgen op mens en natuur’), neemt de wederzijdse verstandhouding stilaan toe.
Er zijn steeds meer voorbeelden van structurele partnerships tussen NGO’s en ondernemingen waar beide partners baat bij hebben. Hiertoe moeten een aantal voorwaarden worden vervuld:
- activiteiten ontwikkelen die nauw aansluiten bij de eigen kernwaarden en competenties,
- wederzijds vertrouwen wekken, opbouwen en behouden,
- geen van beide partners instrumentaliseren maar relaties ontwikkelen op voet van gelijkheid,
- samen nadenken over de mogelijke acties waarbij beide partijen zich kritisch moeten opstellen,
- steeds de voorrang geven aan dialoog boven een eenzijdig optreden waardoor de vertrouwensrelatie in het gedrang komt.
Een voorbeeld van dergelijk partnership is de internationale samenwerking tussen Coca-Cola en WWF, die in 2007 werd aangekondigd en in 2008 werd verlengd tot 2012. Coca-Cola spitst zich daarbij toe op die domeinen waar haar impact het grootst is: water omdat dit een essentiële grondstof is voor een drankenbedrijf (doelstelling: efficiëntieverbetering van 20% in vergelijking met 2004 of 50 miljard liter waterbesparing tegen 2012) en CO2-emissies (doelstelling: een vermindering met 5% in vergelijking met 2004 of 2 miljoen ton CO2-emissies minder tegen 2015) die naast de directe impact op het klimaat ook onrechtstreeks de waterhuishouding beïnvloeden. Coca Cola wil daarnaast in samenwerking met WWF de watervoorraden proactiever beheren en o.a. ook de lokale bevolking meer betrekken bij haar business. De fondsen worden vooral aangewend om zeven van de belangrijkste rivierbekkens ter wereld te beschermen, waaronder de Donau in Europa, de Yangtze in China en de Rio Grande in Mexico. Er lopen WWF-projecten rond natuurbehoud in elk van deze rivierbekkens. Deze werden uitgekozen op basis van hun biologische diversiteit en de mogelijkheden om belangrijke resultaten te behalen op het vlak van natuurbehoud in waterrijke gebieden. Op termijn ambieert Coca Cola zelfs een ‘waterneutraal’ bedrijf te worden. Dat doen ze niet alleen door het water in fabrieken en bottelarijen volgens striktere normen te recycleren, maar ook door te investeren in waterwinningsprojecten. Immers: geen water, geen business.
Ook kleinere ondernemingen zien de waarde in van een samenwerking met NGO’s. De specialist van de snelle kwaliteitskeuken EXKi bv. werkt samen met WWF om zijn ecologische voetafdruk te berekenen en zo de impact van zijn restaurants op het milieu te meten. EXKi engageert zich om op basis van de analyse van de resultaten en de adviezen van WWF de ecologische voetafdruk van haar restaurants te verkleinen door duurzame acties te ondernemen ter bescherming van het milieu. De grootste voetafdruk bleek deze van de elektriciteit. Daarom worden de EXKi-restaurants sinds 2008 voorzien van groene stroom. De tweede post met een grote voetafdruk, gasverbruik voor verwarming, wordt aangepakt door warmte te recupereren van de koelkastcompressoren en de temperatuur in de restaurants met 1°C te verlagen. Op de derde, vierde en vijfde plaats staan verplaatsingen, meubilair en papierverbruik. Tenslotte lanceerde EXKi ook de Green Card ‘getrouwheidskaart van de ecoburger’. Ze beloont het hergebruik van papieren zakken, van zakken in biologisch en eerlijk katoen, isolerende bekers, … De Green Card geeft ook toegang tot informatie over Positieve Economie en de klanten kunnen tevens genieten van exclusieve voordelen.
Een andere vorm van samenwerking is het Climate Savers programma, waarbij de deelnemende bedrijven zichzelf doelstellingen opleggen qua CO2-reductie die zo ambitieus zijn dat ze pioniers en modelbedrijven worden in hun sector. Belangrijk in het programma is dat de hele keten in beschouwing wordt genomen. Zo is de ‘supply chain' stroomopwaarts, met name de toeleveranciers, het aanboren van grondstoffen, ed, een aandachtspunt, maar ook de benedenstroom, maw het gebruik van het product. WWF beroept zich hiervoor op het Greenhouse Gas Protocol, dat vandaag de meest algemeen geaccepteerde standaard is voor vrijwillig bepalen en monitoren van broeikasgasemissies. Het programma spreekt van Scope 1 (emissies van het bedrijf zelf, de eigen verantwoordelijkheid dus), Scope 2 (emissies gelinkt met de productie van de energie die het bedrijf aankoopt) en Scope 3 (emissies die niet rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid vallen van het bedrijf, maar er toch mee gelinkt worden). Een voorbeeld van scope 3 emissies zijn businesstrips of het gebruik van de gemaakte producten, zoals standby-lichtjes of het steeds moeten laten aanstaan van de decoders voor digitale televisie. In het geval van Nokia bv. liggen 60 % van hun emissies in het gebruik van de GSM door de consument. Door de samenwerking met WWF liggen er nu energiezuinigere laders. Een ontwikkeling die zich anders ook zou zijn opgetreden, maar nu in een sneller tempo en met ondersteuning van WWF-communicatie.
‘Greenwashing’ is hierbij uit den boze. Elk bedrijf dat met WWF wil samenwerken moet voor het verbeteren van zijn milieuprestaties veel verder willen gaan dan wat het tot dan toe gepland of gecommuniceerd had.
De motivatie voor dergelijke samenwerking ligt in de meerwaarde van:
- de hogere credibiliteit van de genomen initiatieven indien deze ondersteund worden door een NGO (validatie van het gevoerde beleid). Internationale studies (Europese Commissie, 2008) wijzen immers uit dat NGO’s veruit de hoogste geloofwaardigheid genieten in de publieke opinie.
- een kritische blik van een externe partij op het gevoerde beleid;
- inspiratie en uitdaging voor het bedrijf om verder te gaan dan gepland.
(Bronnen: persbericht Coca Cola 19/11/2008; persbericht WWF 26/06/2007; envirodesk 5/12/2008)
Anouk Van de Meulebroecke
