ISO 26 000, de overkoepelende richtlijn voor MVO
Op 1 november verscheen eindelijk de veelbesproken ISO 26 000 van de Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO). Het eerste Nederlandstalige exemplaar wordt op 9 december door de Nederlandse Norm (NEN) uitgereikt. Wij zetten de feiten over de nieuwe standaard voor maatschappelijk verantwoord ondernemen nog eens op een rij.
Wie?
De ISO 26 000-richtlijn werd ontwikkeld door ruim 400 experts uit 84 landen, waarvan de meerderheid uit ontwikkelingslanden afkomstig is. Verder namen 40 internationale organisaties en zes stakeholdergroepen deel.
Er werd voor de eerste keer een multistakeholderproces gebruikt. Een hele waaier van stakeholders zoals overheden (21 procent), NGO’s (17 procent), industriële bedrijven (23 procent), werknemers (7,5 procent), consumenten (11,5 procent) en andere belanghebbers zoals academici, experts en normalisatie-instituten (20 procent) bij het project werd betrokken. Hiermee wil men een evenwichtige vertegenwoordiging bereiken.
Wat?
De opdracht van dit internationale team was om een globale en overkoepelende richtlijn voor MVO te ontwikkelen. ISO 26 000 is met andere woorden geen norm of standaard en dus niet afdwingbaar. Daarnaast maakt ISO ook duidelijk dat zijn nieuwste richtlijn geen bestaande normen, standaarden of wetten vervangt.
In het verleden waren richtlijnen en standaarden toegespitst op het bedrijfsleven, maar daar brengt ISO 26 000 verandering in. Deze richtlijn kan namelijk door alle organisaties toegepast worden.
Waarom?
Steeds meer organisaties vroegen om een internationaal geaccepteerde aanpak van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Tot nog toe konden maatschappelijk verantwoorde ondernemingen zich enkel afzonderlijk certificeren voor onder meer milieu (ISO 14 001) en kwaliteit (ISO 9 000). Heel wat organisaties juichen nu er een overkoepelende richtlijn is.
Inhoud?
Deze nieuwe standaard formuleert internationaal overeengekomen MVO-definities, principes en kernthema’s. Ook de adviezen voor de implementatie van maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn zeker het vermelden waard.
Bijvoorbeeld onder het kernthema eerlijke handelspraktijken geeft ISO 26 000 het advies om corruptie te voorkomen. Concrete acties die een organisatie kan ondernemen zijn onder andere het identificeren van corruptierisico’s, werknemers en anderen ondersteunen om omkoping en corruptie te voorkomen, het trainen van het personeel daarin en zorgen dat betaling aan werknemers alleen gebaseerd is op wettelijk verleende diensten.
Voor de implementatie van MVO raadt ISO 26 000 aan om bijvoorbeeld sociale verantwoordelijkheid in de systemen en procedures van de organisatie in te bouwen. Dat doet u onder andere door specifieke kortetermijndoelstellingen praktisch te vertalen naar elk niveau van de organisatie. Een andere aanrader is een maatschappelijk verantwoord aankoopbeleid.
Kernthema’s?
ISO 26 000 schuift zeven essentiële thema’s naar voor die in elke organisatie aan bod moeten komen:
1. Deugdelijk bestuur
2. Mensenrechten
3. Werkomstandigheden
4. Milieu
5. Eerlijke handelspraktijken
6. Consumentenaangelegenheden
7. Betrokkenheid en ontwikkeling van de gemeenschap
Deze kernthema’s zijn op hun beurt onderverdeeld in 36 subthema’s. Per subthema geeft ISO 26 000 richtlijnen om de thema’s in te vullen.
Principes?
De MVO-principes die in ISO 26 000 opgenomen werden, moeten aan de basis liggen van elk besluit en iedere activiteit van een organisatie. De volgende principes kunt u met andere woorden maar beter uit het hoofd leren als u met ISO 26 000 wilt werken:
1. Verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen (Accountability)
2. Transparantie
3. Ethisch gedrag
4. Respect voor stakeholderbelangen
5. Respect voor wet- en regelgeving
6. Respect voor internationale gedragsnormen
7. Respect voor mensenrechten
Per principe geeft een richtlijn aan op welke manier een organisatie hier mee om kan gaan.
Certificatie?
Drie weken na de officiële publicatie van ISO 26 000 stuurden ISO en het International Accreditation Forum (IAF) een persbericht de wereld in dat nogmaals benadrukt dat de standaard niet certificeerbaar is. De organisaties zullen stappen ondernemen tegen wie toch beweert dat hij ISO 26 000-gecertificeerd is. De richtlijn mag overigens niet voor contractuele doeleinden gebruikt worden.
In Nederland ontwikkelden de certificatie-instellingen Lloyds Register, Kiwa en DNV echter een oplossing voor het certificeringsprobleem: de MVO Prestatieladder. Deze prestatieladder werd ontwikkeld op basis van ISO 26 000, AA 1 000 voor de interactie met stakeholders en richtlijnen voor rapportage met verwijzing naar het Global Report Initiative (GRI). Het is een internationaal erkende certificeringsnorm en is dus ook in België certificeerbaar. De MVO Prestatieladder is eerder een managementinstrument voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Later meer daarover.
Bestellen?
Indien u graag weet hoe het team van ISO maatschappelijk verantwoord ondernemen ziet, kunt u ISO 26 000 via deze link bestellen. Het 127 pagina’s tellende werk is momenteel enkel beschikbaar in het Engels, Frans en Spaans. Vanaf 9 december 2010 kunt u ISO 26 000 via de website van de Nederlandse Norm (NEN) in het Nederlands verkrijgen. De prijs zal ongeveer 150 euro bedragen.
Meer weten?
De website van ISO biedt uitgebreide informatie over ISO 26 000 en andere standaards. U vindt er onder meer brochures, schema’s en veelgestelde vragen over ISO 26 000. ISO’s informatiebrochure ‘ISO 26 000 project overview’ is ongetwijfeld een aanrader die u al uw vragen over de standaard op een duidelijke manier beantwoordt.
http://www.iso.org/iso/social_responsibility
