Green Public Procurement: De kracht van duurzaam aankopen
Green Public Procurement (GPP) is een procedure voor overheidsopdrachten die duurzame publieke aankopen aanmoedigt. Op de milieuwebsite van Europa is een training toolkit te vinden die het belang en nut van duurzaam aankopen aantoont en uitlegt.
GPP wordt gepresenteerd als een middel in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Wetende dat 80% van de totale CO2-uitstoot afkomstig is van het gebruik van fossiele brandstoffen als energiebron, en dat deze CO2-uitstoot één van de boosdoeners is inzake de verandering van het klimaat, is het logisch dat men van overheidswege hier iets aan wil doen. GPP promoot energiezuinigheid en hernieuwbare energie en wil de leefbaarheid in en van Europa verhogen. Het Duitse ministerie van Milieu en het Oostenrijkse ministerie van Landbouw, bosbouw, milieu en water bijvoorbeeld kopen nu reeds alle elektriciteit groen in.
Tussen 1997 en 2004 was 60% van de stedelijke bevolking in Europa blootgesteld aan te hoge niveaus fijn stof, stikstof of ozon – met als gevolg allerlei gezondheidsproblemen . De verontreiniging van de stadslucht is hoofdzakelijk te wijten aan de uitstoot van voertuigen. GPP kan in deze strijd het voortouw nemen door zoals in Frankfurt am Main bussen met zeer lage uitstoot van fijn stof en stikstof aan te kopen. Voor deze verandering was 54% van de NOx-uitstoot afkomstig van bussen, die maar 4% van al het verkeer uitmaken
Maar er is veel meer.
Bijna 90% van de EU heeft te maken met eutrofiëring (te veel nutriënten in watersystemen), met als gevolg afname van biodiversiteit en verslechtering van waterkwaliteit. Deze eutrofiëring wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door ongepaste landbouwpraktijken en onbehandeld stedelijk afvalwater. De Engelse stad Maidstone bereikte na een intensieve, open dialoog met de markt dat tegen eenzelfde prijs schoonmaakdiensten met gering milieueffect werden aangeboden, zonder gebruik van een groot aantal gevaarlijke chemicaliën, wat de kwaliteit van het stedelijk afvalwater te goede is gekomen. Ook in Barcelona gebruiken alle schoonmaakdiensten niet-toxische producten.
Een ander cruciaal probleem voor het milieu is de ontbossing. Jaarlijks gaat wereldwijd 13 miljoen hectare bos verloren. Dat komt overeen met drie keer Denemarken. De Griekse steden Amaroussion en Kalithea kopenenkel nog samen met andere overheden gerecycleerd papier. De kosten van dit papier daalden tot onder de prijs van conventioneel papier. Behalve de omschakeling naar gerecycleerd papier betekent duurzaam omspringen met hout ook enkel dat hout aankopen met ecologische kwaliteitslabels zoals het FSC-label.
GPP is een krachtige en efficiënte procedure die voor elk publiek bestuur, hoe klein ook, nuttig is. Cruciaal in dit debat is de potentiële hefboom die GPP kan hebben. Europese overheidsinstanties geven jaarlijks ruim 1.800 miljard euro (dat is 1.800.000.000.000) uit aan diensten en goederen, wat overeenkomt met ongeveer 15% van het Europese BBP. Als een groot deel daarvan duurzaam zou worden aangekocht zijn de directe milieuvoordelen enorm. Daarenboven draagt de overheid dan een voorbeeld uit voor het zakenwezen en levert ze een enorme stimulans aan de groene economie.
Als laatste punt is het interessant te weten dat GPP, niet duurder hoeft te zijn. Ten eerste moet er bij de aankoop van een product (of dienst) niet enkel gekeken worden naar de aankoopprijs maar naar de kosten die het product tijdens zijn volledige levenscyclus met zich meebrengt (wat binnen economie de Total Cost of Ownership, oftewel TOC, wordt genoemd). Ten tweede is de besparing soms direct door slimmer in te kopen. Zo bespaarde het Deense Kolding 10% op zijn inkoopbegroting door rekening te houden met milieu-aspecten tijdens al zijn inkoopbeslissingen. Als u nog niet overtuigd bent…
