CO2-prestatieladder: plus voor grote aanbestedingen
U hebt wellicht al vernomen dat we op vlak van CO2-uitstoot niet zo goed bezig zijn. Met de CO2-prestatieladder kunnen we daar verandering in brengen. Dit instrument is een initiatief uit de Nederlandse markt. Het is bezig aan een opmars bij de buren en in Vlaanderen begint het zijn ingang te vinden, dus waar wacht u nog op?
Spoorwegmaatschappij ProRail – de Nederlandse Infrabel – ontwikkelde en lanceerde de CO2-prestatieladder op 1 december 2009 voor aanbestedingen in de spoorsector. Sinds 16 maart 2011 is het beheer van de prestatieladder in handen van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO). Nu kan de CO2-prestatieladder op alle sectoren en alle bedrijfssoorten toegepast worden. Het wordt frequent gebruikt bij overheidsopdrachten en complexe aanbestedingen voor ‘bouw en infra’. Het instrument biedt één helder en toegankelijk instrumentarium bij het gunnen van opdrachten.
Creatief innoveren
ProRail ontwikkelde de prestatieladder om bedrijven die deelnemen aan aanbestedingen uit te dagen en te stimuleren tot CO2-bewust handelen in de eigen bedrijfsvoering en bij de uitvoering van projecten. Door aan te tonen dat ze geëngageerd zijn om hun CO2-uitstoot te verminderen, krijgen bedrijven een streepje voor bij aanbestedingen. Des te groter dat engagement, des te groter dat streepje, met andere woorden hoe gunstiger de weging bij de gunning.
De CO2-prestatieladder is zoveel mogelijk gerichtheid op eigen initiatief, praktische resultaten en innovatie. De ladder werkt niet met regelgeving voor productiemethoden of productvoorschriften om de onderneming zo weinig mogelijk te belasten. De nadruk ligt op creativiteit en vernieuwing van bedrijfsvoering en product. De prestatieladder moedigt bedrijven ook aan om hun opgedane kennis te delen met anderen.
Van 1 tot 5
De CO2-prestatieladder is een variant op de Ladder van Lansink, maar in plaats van een score op afvalpreventie wordt u beoordeeld op inspanningen rond CO2-reductie. Uitstoot verminderen kunt u bijvoorbeeld door energiebesparing, efficiënt materialengebruik en het gebruik van duurzame energie. Een gecertificeerd bedrijf ontvangt een ‘CO2-Bewust Certificaat’.
Net als de MVO-prestatieladder is certificatie van de CO2-prestatieladder mogelijk op vijf niveaus. We geven u een beschrijving per niveau:
- NIVEAU 1: Het bedrijf heeft haar energiestromen kwalitatief in kaart gebracht. Het beschikt over een lijst potentiële opties voor energiebesparing en duurzame energie. Het bedrijf communiceert intern op ad hoc-basis over haar beleid m.b.t. energiebesparing en duurzame energie. Het is op de hoogte van sector- en keteninitiatieven op het gebied van CO2-reductie.
- NIVEAU 2: Het bedrijf heeft haar energiestromen kwantitatief in kaart gebracht. Het heeft een kwalitatieve doelstelling geformuleerd voor energiebesparing en duurzame energie. Het bedrijf communiceert intern structureel over haar energiebeleid en neemt passief deel aan tenminste één sector- en keteninitiatief op het gebied van CO2-reductie.
- NIVEAU 3: Het bedrijf beschikt over een officiële CO2-emissie-inventaris die volgens bestaande ISO-normen en het Green House Gas Protocol is opgesteld en door een onafhankelijke instelling is geverifieerd. Het bedrijf beschikt over kwantitatieve doelstellingen voor haar eigen (scope 1 en 2) CO2-uitstoot. Het communiceert structureel intern en extern over haar CO2-footprint en neemt actief deel aan tenminste één sector- en keteninitiatief op het gebied van CO2-reductie.
- NIVEAU 4: Het bedrijf heeft haar ketenemissies op hoofdlijnen in kaart gebracht en voor twee relevante ketens zijn ketenanalyses uitgevoerd. Het beschikt over kwantitatieve doelstellingen voor haar ketenemissies. Het bedrijf onderhoudt een dialoog met belanghebbenden (overheden en maatschappelijke organisaties) en kan aantonen dat zij initiatiefnemer is van een sector- en keteninitiatief op het gebied van CO2-reductie.
- NIVEAU 5: Het bedrijf beschikt over een CO2-emissie-inventaris van haar belangrijkste leveranciers. Het toont aan dat de geformuleerde doelstellingen zoals geformuleerd op niveau 3 en 4 worden gerealiseerd. Het bedrijf committeert zich publiekelijk aan een CO2-reductieprogramma van - of met - overheid of maatschappelijke organisatie en kan aantonen dat het een relevante bijdrage levert aan een innovatief CO2-reductieproject.
Invalshoeken
Per niveau wordt beoordeeld hoe het bedrijf scoort. Daarbij wordt vanuit vier invalshoeken gekeken. Iedere invalshoek heeft zijn eigen weging:
A - Inzicht in de eigen CO2-uitstoot – weging: 40%
B - CO2-reductie: de ambitie waaraan men zich committeert – weging: 30%
C - Transparantie: hoe communiceert men daar intern en extern over – weging: 20%
D - Samenwerking met collega-bedrijven op het gebied van CO2-reductie – weging: 10%
Momenteel zijn in Nederland 8 bedrijven gecertificeerd op niveau 2; 58 op niveau 3; 16 op niveau 4 en 30 op niveau 5. Initiatiefnemer ProRail zit sinds december 2010 op niveau 4. Alle initiatieven van het bedrijf worden per invalshoek op zijn website opgesomd. Daar vindt u overigens een mooi schema van de niveaus en invalshoeken.
Handboek
De SKAO bracht onlangs een digitale brochure uit over de CO2-prestatieladder. Daarin vindt u beknopt alle informatie terug. U kunt eveneens een handboek over de CO2-prestatieladder downloaden. Het Handboek beschrijft in detail de beoordelingsmethodiek, het certificeringschema en bijbehorende auditchecklijsten, inclusief toelichting. Het bevat alle informatie over het certificeringsproces, de begrippenlijst, het reglement en de te gebruiken conversiefactoren.
Tip: word lid van de LinkedIn-groep CO2-prestatieladder om informatie uit te wisselen en op de hoogte te blijven.
Suzanne Gielis
